Voordat u kunt beginnen met partijen extraheren uit uw partituur zult u een
paar dingen in orde moeten maken: de transpositie en de brackets. Daarna is
het extraheren eigenlijk heel eenvoudig. Met Encore 5 krijgt u meteen een heel behoorlijk resoltaat, maar als u nog met Encore 4.5 werkt kunt u gemak hebben van de tips die hieronder staan
om de partijen optimaal leesbaar te maken.
Transponeren
Voordat u partijen gaat extraheren moet u zich ervan gewissen dat ze
in de juiste transpositie staan.
Veel instrumenten, zoals hoorns, trompetten, saxofoons zijn, wat met
noemt, 'transponerend'. Dit betekent dat de toonhoogte die klinkt uit
zo'n instrument niet overeenkomt met de toonhoogte die de bespeler van
blad leest.
Een altsax bijvoorbeeld, is een Es-instrument. Als er voor de altsax een
C staat voorgeschreven zal de bespeler een Es doen klinken. Een geschreven
D klinkt als een F enzovoort. Kortom: een altsax klinkt een sext lager
dan geschreven.
Hoorns zijn helemaal speciaal. Er zijn in principe hoorns in alle toonsoorten.
De meest gebruikte hoorns hebben Bes als grondtoon of F, of beide (dubbelhoorns).
In de regel schrijft men hoornpartijen alsof de hoorn een F-instrument
is. De hoorn klinkt dan een reine quint lager dan geschreven.
Als u met transponerende instrumenten te maken hebt moet u de bespelers
getransponeerde partijen geven. De altsaxofonist uit ons voorbeeld krijgt
een partij waarin alle noten een sext hoger zijn geschreven dan ze moeten
klinken. De hoornisten krijgen alles een quint hoger afgebeeld, enzovoort.
De transpositie van de meest voorkomende blaasinstrumenten vindt u in
het encore-document Klinkt-Als-liedje. Bestudeer
dit goed en controleer uw transposities op uw computer, want musici kunnen
héél vervelend zijn als ze verkeerd getransponeerde partijen
hebben gekregen. Soms kost het ook nog flink wat tijd om erachter te komen
waarom het stuk niet wil klinken.
Hoe transponeren in z'n werk gaat staat in een afzonderlijk document.
In het volgende stuk gaan we ervan uit dat u een getransponeerde partituur
heeft, waarin alle partijen al getransponeerd zijn.
|
Brackets weghalen
Open de getransponeerde partituur. Staat er een bracket (haak)
voor de partij die u wilt uittrekken? Haal deze dan eerst weg.
- selecteer de onderste en bovenste staff (balk) in de bracket.
- kies Score en dan Connect staves; haal het vinkje weg
- kies OK.
|
 |
|
Extraheren
Selecteer de juiste staff door vóór de notenbalk te klikken.
- Kies File | extract part.
Er verschijnt een venster 'Extract part'.
- Haal het vinkje bij "Auto-compress rests" weg en
- plaats vinkjes bij "All Text Boxes to the", "All
Lyrics" en "Text from Top Staff" en
- zorg dat het rondje bij "Top Staff" is gevuld
- klik op OK
|
 |
|
Ruwe partij
Er verschijnt nu een blad met de gekozen partij, voorzien van titels,
koppen en voeten en met de juiste maatsoort en toonsoort. Maar de lay
out is nog knudde.
- de partituur kunt u nu sluiten (ongewijzigd)
|
Opslaan
Sla eerst de partij op:
- kies File en dan Save
- kies een map en een naam voor het bestand en
- klik op Save of Opslaan.
|
 |
|
Kies een meer geschikte nootgrootte
- kies de menu optie "Windows". er moet een vinkje staan
voor Staff Sheet (Balk-eigenschappen)
u vindt het venster Staff Sheet in dat geval links onder in
beeld.
- open dit venster en klik in het vakje Size (Grootte).
- vul voor Size (Grootte) het cijfer 3 in en klik op OK.
|
 |
|
Stel het aantal notenbalken per blad in
En plaats de Staves (Balken) op een nette onderlinge afstand:
|
 |
|
- ga op het 1e blad staan.
- kies Score en dan Systems per page
- vul in 9 en vul het rondje All remaining pages
- klik op OK.
- druk de toetsen Ctrl en A tegelijk in (= select all)
- kies Score en dan Center staves
|
 |
|
Nu de reeksen rustmaten eruit halen.
(Eerst even Opslaan)
- ga naar het eind van de partij en zoek van achteraf de eerst
reeks rustmaten op
- als er een tekst in staat: sleep deze even opzij.
- selecteer de maten rust (klik dubbel in de eerste,
- druk dan SHIFT in en klik dubbel in elk van de volgende maten
terwijl SHIFT ingedrukt blijft).
- kies nu Measures en dan Compress Rests. Er verschijnt een dialoogvenster
Compressed Rests
|
 |
|
| |
- klik op Font en selecteer standaard fontgrootte 12 en klik
op OK
- zorg dat er een vinkje staat in "Make compressed rests"
en klik op OK.
- plaats nu de eventueel opzij gezette tekst terug op zijn plaats.
- herhaal de vorige 8 stappen totdat de reeksen rustmaten voldoende
zijn gecomprimeerd.
|
 |
|
| |
De uitlijning van de balken verbeteren
met een foefje. (Eerst even Opslaan!)
- kies View en dan Show/Hide
- vink het rondje "First page only" aan
- klik op OK.
- kies View en dan Show/Hide
- vink het rondje "All pages " aan
- klik op OK.
nu staan alle staves (balken) netjes links uitgelijnd
|
 |
|
Maatstrepen netjes verdelen
en noten netjes in de maten zetten (Eerst even Opslaan)
- druk de toetsen Ctrl en A tegelijk in (= select all) en
- druk daarna op Ctrl en J tegelijk.
Het venster Spacing verschijnt.
- vul het rondje bij Engravers spacing en
- zet een vinkje in Adjust Measure Widths
- klik op OK
|
 |
|
Aantal maten per system instellen
(Eerst even Opslaan)
- ga in het eerste systeem staan.
- als u vindt dat er teveel maten in staan druk dan op [ (blokhaak links).
- als u vindt dat er te weinig maten in staan druk dan op ] (blokhaak
rechts).
- herhaal de procedure voor elk systeem net zolang tot u een goed leesbaar
partijtje krijgt
|
Tekstelementen netjes zetten
(Eerst even Opslaan)
Plaats tekstelementen, zoals repetitieletters, tempo en dynamiek-aanwijzingen
netjes leesbaar door ze met de muis naar de gewenste plaats te slepen.
|
Fijnregelen
(Eerst even Opslaan) Als het net niet op één blad past:
- u kunt proberen of uw partij nog leesbaar is als u 10 of zelfs 11
staves (balken) op een blad zet.
- u kunt de hele partij verkleinen: Kies File en dan Page Setup en
kies het gewenste percentage.
- u kunt de marges verkleinen: Kies File | Page Setup en kies een marge.
Ga niet lager dan 8 mm. Houdt rekening met de mogelijkheden van uw printer
- u kunt de nootgrootte verkleinen (zie stap 8) Ga niet kleiner dan
2 als u op A5 wilt afdrukken
|
|
Nog één keer de
Afstanden
tussen de Staves (Balken) en de maatstrepen netjes maken:
- druk de toetsen Ctrl en A tegelijk in (= select all)
- druk daarna op Ctrl en J tegelijk.
Het venster Spacing verschijnt weer.
- vul het rondje bij Engravers spacing
- zet een vinkje in Adjust Measure Widths en
- klik op OK.
- kies Score | Center staves.
|
|
|
|
Tot slot:
Pas de voettekst aan:
- Kies Score | Text Elements | Footer 1
- vul de juiste naam voor het instrument en toonsoort in en het juiste
totaal aantal pagina's en
- kies OK
|
Sla de partij definitief op.
Gefeliciteerd, uw partijtje is klaar om afgedrukt te worden!
|
